We hebben er goed aan gedaan, CO2-uitstoot terug te brengen d.m.v. het steeds verder ontwikkelen van technologie. Echter, het alsmaar technisch verbeteren van onze installaties leidt niet tot nieuwe vergezichten. We lopen in de fuik van het koker-denken : bedenken peperdure installaties, die maar niet (financieel) rendabel gemaakt kunnen worden. De EPC van 0,8 terug naar 0,6 en uiteindelijk naar 0,0 moeten we realiseren door ànders gebruik te gaan maken van onze (technologische) kennis. We moeten niet alle energie stoppen in het marginaal verbeteren van toch al zeer efficiënte installaties. Het bòuwen moet anders. Het denken òver bouwen moet anders. We bouwen al honderden jaren op dezelfde wijze : we storten beton, we metselen een muurtje met een kozijn erin, we maken er een dak op met gebakken pannen…

Natuurlijk, het is goed om te bouwen met de materialen, die we hier vinden : hout, zand, klei en mergel. En het is goed geweest om onze technologische kennis in te zetten t.b.v. de bruikbaarheid van onze gebouwen. Maar we verzinnen niets nieuws. We voegen slechts toe. Het gaat met de technologische ontwikkeling in de bouw als met wetgeving : nieuwe wetten worden toegevoegd aan bestaande, in plaats van meerdere bestaande wetten te vervangen door èèn nieuwe. Aanvullende of toevoegende wetgeving verlangt minstens weer een aantal sub-wetjes, reparatiewetjes e.d. We stapelen daardoor alleen maar op. We zeggen te reduceren, maar de wet wordt steeds uitgebreider. Zo loopt het ook met onze traditionele wijze van bouwen.

Dus bouwen moet anders en het denken òver bouwen moet anders.

Misschien moeten we ook het begrip bouwen en het daaraan verbonden noodzakelijk bouwen nog eens opnieuw definiëren. Ons bijvoorbeeld weer eens gaan afvragen waaròm we ook al weer zo nodig moeten bouwen. En nou niet meteen afhaken, maar even proberen los te komen van het empirisch vastgestelde gelijk.

Dààr heel rigide aan vasthouden bewerkstelligt namelijk een verstarrende kokervisie. Economisch leidt het ook tot niets : een idee wordt uitgemolken tot er geen druppel meer uit te persen valt en ik denk, dat we met de combinatie van traditionele bouwkunde en daaraan toegevoegde iets minder traditionele technologie binnenkort tegen de muur gaan lopen.

Ik stel me voor, dat we de energie en de daaraan verbonden kosten t.b.v. het efficiënter maken beter kunnen aanwenden om nieuwe wegen te zoeken. De kennis die we hebben opgedaan met het verbeteren van bestaande technologieën op je bureau uitspreiden en bedenken : wat zou ik dààr nou niet allemaal mee kunnen doen?…En die kennis dan niet gebruiken voor gerommel in de marge, om nòg een tiende procentpunt ergens uit een vage EPC-norm te peuren.

Nee, ik denk dat we onze doelen nu maar eens een heel eind moeten opschuiven, een grote stap nemen. Laten we bijvoorbeeld maar eens – heel rigide (!) – stellen, dat we ons milieu niet meer willen belasten. Punt.

Wat zou er dan niet allemaal bedacht moeten worden ? Dan kom je nergens met je EPC van 0,8 naar 0,6 of naar 0,0. Daar hoef je je dan ook niet meer druk om te maken. Het gaat in dat geval om niet minder dan een revolutie.

Dan kunnen we weer even vooruit. Zinvol vooruit.

Het probleem van het gerommel in de marge komt dan pas weer in beeld, als we deze doelstelling bìjna hebben verwezenlijkt.

Dat dàt probleem zich maar zo spoedig mogelijk moge aandienen…